Arbeidsmarkt koelt verder af: minder vacatures, meer werklozen, verschuiving van zzp naar flex
De krapte op de Nederlandse arbeidsmarkt neemt stap voor stap af. Het aantal openstaande vacatures daalde opnieuw, de werkloosheid liep licht op en de verhouding tussen vacatures en werklozen is niet meer zo scheef als twee jaar geleden. Tegelijkertijd verandert de samenstelling van de arbeidsmarkt ingrijpend: het aantal zzp’ers daalt hard, terwijl het aantal vaste banen een record bereikt.
Dat blijkt uit nieuwe cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), gepubliceerd in mei 2026. Het is een trend die al bijna vier jaar aanhoudt: sinds het derde kwartaal van 2022 daalt het aantal vacatures vrijwel elk kwartaal. Toch is de arbeidsmarkt nog altijd stevig — het aantal werknemersbanen steeg met zesduizend naar een recordstand van 9,244 miljoen.
Waar zitten de vacatures?
De zorg, de handel en de zakelijke dienstverlening blijven verantwoordelijk voor ruim de helft van alle openstaande vacatures. De grootste dalingen deden zich voor bij het openbaar bestuur en de zakelijke dienstverlening. De horeca ging juist tegen de stroom in.
| Sector | Vacatures (×1.000) | Verandering | Vacaturegraad* |
|---|---|---|---|
| Bouw | — | stabiel | 74 |
| Zakelijke dienstverlening | 62 | −2.000 | — |
| Zorg & welzijn | groot aandeel | stabiel | — |
| Handel | groot aandeel | stabiel | — |
| Openbaar bestuur | 22 | −2.000 | — |
| Horeca | 27 | +1.000 | — |
| Onderwijs | — | stabiel | 16 |
*Vacaturegraad = openstaande vacatures per 1.000 werknemersbanen. Bron: CBS, Q1 2026.
Vacaturegraad per sector
De grote verschuiving: minder zzp, meer vast
Opvallend is de verschuiving in de samenstelling van werk. Het aantal zelfstandigen zonder personeel nam opnieuw af — met vierduizend in het eerste kwartaal, en maar liefst 124.000 vergeleken met een jaar eerder. Tegelijkertijd groeit het aantal werknemersbanen naar een recordstand.
Volgens arbeidsmarktdeskundigen past dit in een bredere trend: werkgevers kiezen steeds vaker voor flexibele contracten via uitzendbureaus of tijdelijke aanstellingen, mede onder invloed van aangescherpte regelgeving rond schijnzelfstandigheid.
Wat betekent dit voor werknemers?
- De onderhandelingspositie is nog altijd gunstig, maar iets minder sterk dan twee jaar geleden.
- De cao-loongroei lag in de afgelopen ronde gemiddeld rond de 4 procent.
- In veel sectoren is het voor werkgevers nog steeds zoeken naar geschikte kandidaten.
- Bij sommige functies neemt de concurrentie onder sollicitanten merkbaar toe.
- Wie in de bouw of ICT werkt, heeft nog altijd een sterke positie — het onderwijs blijft achter.
CBS — Minder vacatures in eerste kwartaal van 2026 (mei 2026)
CBS — Dashboard Arbeidsmarkt
CBS — Vacaturegraad naar bedrijfstak
