610.000 banen tegen het minimumloon: wie zijn de Nederlanders aan de onderkant van de arbeidsmarkt?
Eén op de vijftien werknemersbanen in Nederland werd in 2025 betaald rond het wettelijk minimumloon, in totaal zo’n 610.000 banen. Vooral uitzendkrachten, horecamedewerkers, deeltijders en flexwerkers leven van een loon waar nauwelijks ruimte zit om te sparen of tegenslagen op te vangen. De cijfers raken direct aan de actuele discussie over koopkracht en bestaanszekerheid.
Dat blijkt uit nieuwe cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Het rapport schetst een gedetailleerd beeld van wie er aan de onderkant van de arbeidsmarkt werkt, en in welke sectoren minimumloonbanen zich concentreren. Voor werknemers, vakbonden en beleidsmakers is dit fundamentele informatie in een tijd waarin koopkracht hoog op de agenda staat.
Waar zitten de minimumloonbanen?
De concentratie is geen verrassing voor wie het Nederlandse arbeidsbestel kent. Drie sectoren springen er statistisch uit:
| Sector | Aandeel banen op minimumloon | Typische functies |
|---|---|---|
| Uitzendbureaus | ~22% | Productiewerk, magazijnen, logistiek |
| Horeca | ~19% | Keukenpersoneel, bediening, hulpkrachten |
| Detailhandel | ~10% | Caissières, vakkenvullers, weekendkrachten |
| Schoonmaak | ~8% | Schoonmaakpersoneel, glasbewassing |
| Land- en tuinbouw | ~7% | Pluk- en seizoenswerk |
| Gemiddeld NL | 6,7% | n.v.t. |
Indicatieve aandelen op basis van CBS-data 2025. Definitie: banen waarbij het uurloon rond het wettelijk minimum ligt.
Wie zijn deze werknemers?
De groep is heterogener dan vaak gedacht. De stereotype “fulltime minimumloner” (een volwassene die in fulltime dienst voor het wettelijk minimum werkt) is in werkelijkheid een minderheid binnen deze 610.000 banen. Het beeld is genuanceerder:
- Jongeren onder 21 jaar: Ongeveer een derde van alle minimumloonbanen wordt vervuld door jongeren met een bijbaan in de horeca, supermarkt of fastfood-keten. Voor hen is het meestal geen primair inkomen.
- Deeltijders met kleine contracten: Veel banen van 8 tot 16 uur per week zijn op minimumloon-niveau. Vaak gaat het om mensen die er bewust voor kiezen (studenten, ouders, gepensioneerden), maar ook om mensen die geen grotere baan kunnen krijgen.
- Uitzendkrachten en oproepkrachten: Hier zit de scherpste rand. Zonder vast contract, zonder loopbaanperspectief, en met een inkomen dat fluctueert met het aantal gewerkte uren.
- Werknemers met een arbeidsbeperking: Onder de Wet banenafspraak vinden veel mensen werk via loonkostensubsidie. Een aanzienlijk deel zit op of net boven het minimumloon.
- Nieuwkomers en internationale werknemers: Met name in tuinbouw, distributie en bouw via uitzending.
Wat verdienen ze precies?
Het wettelijk minimumloon ligt sinds juli 2025 op € 14,06 bruto per uur voor volwassenen. Voor jongeren gelden lagere percentages, oplopend met leeftijd. Een fulltime werknemer (40 uur) verdient hiermee bruto ongeveer € 2.450 per maand. Na belasting en toeslagen komt dat netto rond de € 2.000.
De koopkrachtdiscussie
De cijfers landen in een tijd waarin loon en bestaanszekerheid stevig op de politieke agenda staan. Vanaf 2024 werd het minimumloon flink verhoogd, eerst via een eenmalige stap in 2024 en sindsdien via reguliere indexering. Vakbonden FNV en CNV pleiten al langer voor een verdere verhoging: een “leefbaar minimumloon” dat gebaseerd is op werkelijke kosten van levensonderhoud, niet alleen op inflatie.
De praktijk laat zien dat ook bij het huidige niveau veel mensen met een minimumloon-baan moeite hebben om rond te komen. Vooral wie alleenstaand is, kinderen heeft of in een dure huurregio woont, blijft afhankelijk van toeslagen, die zelf onder druk staan.
Het politieke krachtenveld
De vraag wat een “fair” minimumloon is, blijft een politiek heet hangijzer. Werkgeversverenigingen waarschuwen dat verdere verhogingen tot banenverlies leiden, vooral in sectoren met dunne marges zoals horeca en detailhandel. Vakbonden en linkse partijen wijzen op het feit dat ook werkgevers profiteren van koopkrachtige werknemers, en dat het huidige loonniveau onvoldoende garandeert dat werk lonend is.
Wat de uitkomst van die discussie ook wordt: voor de 610.000 mensen die het aangaat, blijft het cruciaal om te weten waar ze staan. Wie kennis heeft van zijn cao, rechten en mogelijkheden, staat sterker, ook als het loon laag is.
CBS, 610 duizend banen betaald tegen het minimumloon (mei 2026)
